Ecen Sigorta
20 Eylül 2018 Perşembe
Anasayfa > Yazarlar > Nihat YASA > İdari yönden Kurucaşile tarihi-2
Nihat YASA

İdari yönden Kurucaşile tarihi-2

18.03.2017 12:58 12 14 16 18 yazdır
Yazar : Nihat YASA



Viranşehir Sancağı  Devri(1811-1866)

Bu dönemde II. Mahmut zamanında ayanlar ortadan kaldırılınca bölge bir takım ayaklanmalara da sahne olmuştur.1811 ile 1816 yılları arasında bu sancağın mütesellimi Haydutoğlu Mehmet Bey'de Kurucaşile Ova Tekkeönü'ndendir. II. Mahmut'un ayan ve mütesellimleri ortadan kaldırma sürecinde idam edilmiştir.

Viranşehir Sancağının kazaları: Safranbolu, Bartın,Eflani, Geçenos, Çarşamba, Yörük, Viranşehir, Yenice, Şehabeddin, Aktaş, Kızılbel, Tefen, Kurukavak ,Amasra, Perşembe, Ulus, Zerzene, Ova,Gölpazarı ve Ulak'dır. Bu dönemde Karadeniz Ereğli, Alaplı, Devrek, Yılanca, Dirgine,Hisaönü kazalarının da Viranşehir Sancağına bağlı olduğu dönemler olmuştur. Bu dönem Kurucaşile'nin Amasra kazasına bağlı olarak Viranşehir Sancağına bağlı olduğu dönemdir. Viranşehir Sancağının merkezi de Safranbolu'dur.



 

Ereğli  Sancağı  Devri (1866-1869)


Hicri 1283/miladi 1866-1867 yılında; Kastamonu eyaletine Ereğli adlı yeni bir sancağın bağlamasıyla sancak sayısı altıya yükselmiştir. 1865 yılından itibaren Taşkömürü havzasının yönetimi ve denetimi Bahriye yönetimine bırakılmıştır. Ereğli kazası; maden havzasında bulunan diğer kazaların katılımı ile Bolu sancağından ayrılarak sancak haline getirilmiştir. Ereğli Sancağı Kazaları ise Bend-i Ereğli (nam-ı diğer Ereğli), Devrek, Çarşamba, Bartın olmak üzere dört adettir. Kurucaşile divan merkezi olarak  bu yıllarda Amasra nahiyesine, Amasra nahiyesi de Bartın kazasına bağlı durumdadır.

 

Bolu Sancağı Devri (1868-1869)

Hicri 1286/miladi 1868-1869 yılında; Bolu Sancağı Kazaları:Ereğli (namı-ı diğer Bend-i Ereğli), Devrek, Bartın, Çarşamba, Tefen ve Yenice, Bolu Nahiye-i Sazak ve Gökçesu ile Mihalgazi, Göynük, Mudurnu ve Pavli ve Kıbrıscık, Düzce ve Üsküp, Gümüşabad ve Akçaşehir, Gerede ve Dört Divan, Çağa, Mengen, Alaplı, Yılanlıca, Dirgine, Amasra, Zerzene, Gölpazarı ve Perşembe'dir.


Hicri 1286/miladi 1869-1870 ile hicri 1290/1873-1874 yılları arasında ise; Bolu Sancağı'nın Kazaları: Bolu, Göynük, Gerede, Ereğli, Bartın'dır. Hicri 1290/miladi 1873-1874 yılında; idari taksimatta bir değişiklik olmamakla beraber Düzce ve Çiçekdağı (?)  kazalarının bağlanmasıyla bu sancaktaki kaza sayısı yedi olmuştur.

 

Hicri 1293/1876-1877 yıllarında; mevcut taksimat bir önceki salnamelerde olduğu gibidir.Bir değişiklik bulunmamaktadır.

 

Müstakil  Bolu Sancağı (1910-1920)


Bolu Sancağı 1908-1909 yılında ikinci meşrutiyetle beraber, Bolu Kastamonu vilayetinden ayrılarak müstakil sancak haline getirilmiştir. 1907-1908 yılları arasında Bolu sancağında; önceleri Ereğli kazasının bir köyü olan Zonguldak kaza haline getirilmiş ve Bolu sancağının bu şekilde dokuz kazası olmuştur.

 

Hicri 16/C/1324/miladi 07/08/1906 tarihinde Kurucaşile ve çevresi Amasra nahiyesine bağlı olup; o dönemde iş ve işlemleri ile ilgili çoğu zaman kaza olarak bağlı oldukları Bartın'a gitmek zorunda kaldıklarından yöre halkı bundan muzdarip olmaktaydı. Bölge halkı yaya olarak Bartın'a gitmekte olup; hava şartlarının uygun olduğu zamanlarda da deniz yoluyla Bartın'a gitmekteydiler. Bu nedenle Kurucaşileliler daha yakın bir yerleşim yeri olan Kastamonu'nun Cide kazasına bağlanmak için başvurularını gerekli mercilere iletmişlerdi. Arşiv kayıtlarında bu konu ile ilgili şöyle denilmektedir. "Bartın kazasının Amasra nahiyesine bağlı karyeler merkeze uzak olduğundan ahalinin merkezin Bartın'dan ayrılarak Cide'ye bağlanmasını istidaları üzerine gerekli muamelenin yapılması". Osmanlı Sadaret Makamı tarafından uygun görüleceği amacıyla Kastamonu vilayetinden görüş talep edilmiştir.

 

Hicri 03/S/1327,miladi 24/02/1909 tarihinde talep edilen bu görüşe göre "Amasra nahiyesinin nüfusunun çokluğundan ve gelişmesinden bahisle o kadar ehemmiyete haiz olmayan Şile'nin (Kurucaşile) nahiyeye dönüştürülerek Amasra'nın kaza haline getirilmesi talebini havi arzuhalin vilayetçe mütalaa edilerek bildirilmesi gerektiği". Bu yazışmalar sonunda kesin tarihi bilinmemekle beraber, 1909 yılının sonu ya da 1910 yılında Kurucaşile Amasra nahiye müdürlüğünden ayrılarak Kuma Divanı (Kumaören, Söğütlü, Esbey, İmamlar, Aydınlar ve Kumaçorak) Tekkeönü Divanı, Çambu Divanı ve Taşlıca Divanı'nın bağlanması sonucunda Bartın'a bağlı bir nahiye merkezi haline getirilmiştir.



 

Zonguldak Vilayeti (1920-1991)


1920 yılında Bolu'dan ayrılarak Mutasarrıflık olan Zonguldak'a  bağlanan kazalar şunlardır.Ereğli, Devrek ve Bartın, nahiyeler ise; Tefen, Çaycuma, Amasra ve Kurucaşile'dir. Kurucaşile,1924 yılında Zonguldak'ın il olmasıyla birlikte de bu ilin ilçesi Bartın'a bağlı bir nahiye durumundadır.

 

Kurucaşile'nin  İlçe Oluşu (1957)


Kurucaşile'nin ilçe oluşu ise; "Yeniden 64 kaza kurulması ve İzmir vilâyetine bağlı Kuşadası kazasının Aydın vilâyetine bağlanması hakkında kanun" la olmuştur. Bu kanun mecliste 19.06.1957 tarihinde kabul edilmiş ve Kurucaşile kabul edilen bu kanuna göre  01.09.1957 tarihinden geçerli olmak üzere; Zonguldak ilinin Bartın, Ereğli, Devrek, Safranbolu, Karabük, Çaycuma,Eflani ve Ulus'tan sonra dokuzuncu ilçesi olmuştur.

 

Eshab-ı  Mücibe Layihası (Gerekçesi)


"Zonguldak vilâyetine bağlı Bartın kazası; merkez nahiyesi hariç halen (4) nahiyeyi, (184)köyü ve 1950 nüfus sayımına göre de (76 bin 757) nüfusu, geniş ve arızalı bir bölgeyi ihtiva etmektedir. Bu kazaya bağlı Kurucaşile nahiyesi ise (27) köyü, 1950 nüfus sayımına göre de (7 781) ve halen (9 bin 273) nüfusu ihtiva etmektedir. Bartın kazasının kuzey doğusunda yer alan Kurucaşile nahiyesi 7.6.1955 tarih ve 4/5251 sayılı Kararname ile (79) nahiye meyanında tam teşkilâtlı hale getirilmiş olup, sert bir araziye sahiptir. Köylerin yek diğerleri köy yolları ile irtibatı dışında merkezlerle olan, irtibatın denizle olması ve bunun için mutlaka Kurucaşile'den veyahut yine sahilde ufak iskelelere gelerek deniz vasıtaları ile yapmakta ve bu durum karşısında bütün ihtiyaçlarını Kurucaşile'ye bağlamaktadırlar. 1950 nüfus sayımına göre (932) nüfusu bulunan Kurucaşile merkezi muhitin meyve ve orman mahsulleri ihraç yeri olması (10-150) tonluk gemi imal ve ihraç eden mahalli bir tersanenin de bulunması hasebiyle yine muhitinin en münkesif merkezidir. Halka kolaylık sağlamak ve bölgenin her yönden kalkınmasını ve bu husustaki faaliyetini kontrol etmek için merkezi bugünkü Kurucaşile nahiyesinin merkezi olan Kurucaşile köyü olmak ve ilişik (1) sayılı cetvelde adlan yazılı kendisine bağlı (26) köyü, (9 bin 273) nüfusu ihtiva etmek ve Zonguldak vilâyetine bağlı bulunmak üzere (Kurucaşile)"

 

Bartın  Vilayeti(1991-??)


Kurucaşile, 07 Eylül 1991 tarihinde de 28.08.1991 tarih ve 3760 sayılı yasayla il statüsüne kavuşan Bartın'a bağlanmıştır. Kurucaşile bu tarihten itibaren de Bartın'ın Amasra ve Ulus ile birlikte üç ilçesinden  biri haline gelmiştir.

 

Yazarın Son Yazıları
Yorum Yaz
  • UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.