Ecen Sigorta
22 Temmuz 2018 Pazar
Anasayfa > Yazarlar > Nihat YASA > BARTINLI SÜLEYMAN ÇAVUŞ
Nihat YASA

BARTINLI SÜLEYMAN ÇAVUŞ

12.10.2016 14:23 12 14 16 18 yazdır
Yazar : Nihat YASA

Değerli okurlar, tarihimizde o kadar çok kahraman var ki; bu kahramanların bir kısmı toplum kesimlerince bilinmektedir. Hatta bu kahramanlar ile ilgili olarak; bir çok yerleşim yerinde anıtlar yapılmış, cadde ve sokaklara adları verilmiş, anma programları da yapılmaktadır.

Bazı gerçek kahramanlar da; Bartınlı Süleyman Çavuş gibi bilinmemekte ya da unutulup gitmektedir. İşte burada, bu kahramanlardan biri olan Bartınlı Süleyman Çavuş'u anımsatmayı da bir borç olarak görmekteyim.




Bildiğiniz gibi; bu yıl içinde ülkemizde Kut'ül Amare Zaferi adıyla birçok anma törenleri yapılmış, yazılı ve görsel basında bu zaferin 100.yılı nedeniyle gündemimizde oldukça yer almıştı. Bizim açımızdan Kut'ül Amare Kuşatması'nın, Selman-ı Pak Muharebesi'nin, Şeyh Saad Muharebesi'nin, Vadi Muharebesi'nin, Aziziye Muharebesi'nin, Cebeli Hamrin Muharebesi'nin ve Felahiye Muharebesi'nin bir diğer önemi ise;  Bartın bölgesinden çok şehidin olmasıdır.

Kurucaşile ilgili tarihi araştırmalar yaparken, özellikle Irak Cephesinde tespit edebildiğim Kurucaşilelilerin büyük çoğunluğunun Felahiye Muharebesi'nde şehit olduğunu tespit etmiştim.  Felahiye'de Kurucaşile Kapısuyu köyünden Kalyoncuoğullarından Hüseyin oğlu Ahmet ile Hasan Reisoğullarından Hüseyin oğlu Hasan'ın, Paşalılar köyünden Paşaalioğullarından  Hüseyin oğlu Hasan'ın, Demirci Köyünden Süleymanpaşaoğullarından Mehmet oğlu Hüseyin, Süleyman Paşaoğullarından Süleyman oğlu Mehmet ve Tezkelioğullarından Hasan oğlu İbrahim'in, Şeyhler köyünden Hatipoğullarından Mehmet oğlu İsmail'in şehit olduğunu biliyoruz.




Kut'ül Amare, Dicle Nehri'nin kıyısında Şatt-ül Arap kanalı ile birleşen Basra Körfezi'nin kuzeyi ile Bağdat'ın güneyinde bulunan bir stratejik öneme haiz bir kasabadır. Kut'ül Amare Kuşatması, Şeyh Saad Muharebesi, Selman-ı Pak Muharebesi, Vadi Muharebesi, Aziziye Muharebesi, Cebeli Hamrin Muharebesi ve Felahiye Muharebesi bir bütündür. Bütün bu cephelerde bir çok Bartınlı da şehit olmuştur. Irak Cephesi olarak adlandırdığımız bu bölgede  Bartın'dan 160 şehit bulunmaktadır. Bu şehitlerin sadece 100 kadarı Felahiye Muharebesi'ndedir. Bu açıdan Felahiye'nin Bartın bölgesi açısından ayrı bir önemi olduğunu düşünüyorum.


Kut'ül Amare Kuşatması 


Bu kuşatma,7 Aralık 1915 - 29 Nisan 1916 tarihleri arasında olmuştur. I.Dünya Savaşı döneminde  İtilaf Devletleri ile İttifak Devletleri arasında Irak Cephesi'nde geçen bir savaştır. Bağdat'ın 160 kilometre güneyinde bulunan  Kut kasabasındaki 8.000 askerden oluşan İngiliz-Hint Garnizonu'nun  Osmanlı birlikleri  tarafından kuşatılmasıdır. 29 Nisan 1916'da İngiliz garnizonunun teslim olmasını takiben kuşatma esnasında sağ kalanlar tutuklu olarak Halep'e götürülmüştür. İngiliz birliklerinin büyük çoğunluğunun Hintli Müslümanlardan oluştuğu için savaş sırasında İngilizlerin takviye ve yiyecek göndermedikleri de ifade edilmektedir. Tümgeneral Charles Vere Ferrers Townshend  komutasındaki İngiliz Tümeni (bir açıdan Hintlilerden oluştuğu için Hint Tümeni olarak da adlandırılır)  Bağdat'a ilerlemeye çalışırken 22-23 Kasım 1915'te Selman-ı Pak Savaşı'nı kazanamayarak geri çekilmişler ve 3 Aralık 1915 tarihinde de Kut'a sığınmışlardır. Yeni kurulan Osmanlı 6. Ordusu'nun komutanlığına atanarak 5 Aralık'ta Bağdat'a varan Alman Mareşal Colmar Freiherr von der Goltz Paşa'nın emriyle Irak ve Havalisi Komutanı Miralay  Nurettin Bey'in (Albay Sakallı Nurettin olarak da bilinir) birlikleri 27 Aralık'ta Kut'u kuşattı.




Şeyh Saad Muharebesi


İngilizler Kut'u kurtarmak için General Aylmer komutasındaki Dicle (Tigris) Kolordusuyla hücuma geçmişler ve  6 Ocak 1916 tarihli Şeyh Saad Savaşı'nda 4.000 askerini kaybederek geri çekilmişlerdir. Bu savaşta geri çekilme emrini veren 9. Kolordu Komutanı Miralay Nurettin Bey görevinden alınmış ve yerine  Mirliva Halil Paşa (Kut) getirilmiştir. (Halil Paşa Enver Paşa'nın kendisinden bir yaş küçük amcasıdır)


Vadi Muharebesi


İngiliz birlikleri, 13 Ocak 1916 tarihli  Vadi Muharebesi'nde 1.600, 21 Ocak Hanna Muharebesi'nde 2.700 askeri kaybederek geri püskürtülmüşlerdir. Mart başında tekrar taarruza geçen İngilizler; 8 Mart 1916'da Sabis mevkiinde Miralay Ali İhsan Bey (Sabis) komutasındaki 13. Kolordu'ya hücum ettiyse de 3.500 asker kaybederek geri çekilmişlerdir. Bu yenilgiden dolayı General Aylmer azledilerek yerine General Gorringe getirildi.


Felahiye Muharebesi


Osmanlı ordusu Vadi'nin yukarısındaki Hanna'da mevzilendi. Burası Dicle ve Suwaikiya bataklığı arasında daralan kuru zeminde bir geçit durumundadır. İngilizler Felahiye Muharebesi'nde ölü ve yaralı olarak 2 bin 700 kayıpla kaybetmişlerdir.

Bu cephede savaşan komutanlarımızdan Halil Paşa soyadı kanunu çıktığında 'Kut', Albay Ali İhsan Bey ise 'Sabis' soyadını almışlardır.

Değerli kardeşim Kurucaşile Şeyhler köyünden Hatipoğullarından Mehmet Darçın'ın 1937 yılında İstanbul'da Askeri Matbaa'da basılan Genel Kurmay yayınlarından "Kahramanlık Destanı" adlı eseri bana ilettiğinde; bu kitabın 35.sayfasında "Bartınlı Süleyman Çavuş" ile ilgili bir bölüm bulunduğunu gördüm. Bu bölüm o dönemde Felahiye'deki komutanının anlatımıdır. Bu nedenle de Bartınlı bu kahramanı sizlere tanıtma gereğini duydum. Komutanın ise kim olduğu belirtilmemiş ve bunu da bir eksiklik olarak gördüğümü belirtmeliyim. Gerçi iyi bir araştırma ile bu komutanın kimlik bilgilerine ulaşmak da mümkün olabilir.




Bartınlı Süleyman Çavuş


Komutanın diliyle; Irak Cephesinden.

"1332 senesinde 51.tümen 7.alay 2.bölük komutanı bulunuyordum. Mayıs 332 tarihinde İngilizler Felahiye mevziinde bulunan alayın cephesine fecirle beraber taarruz etmişlerdi. 2.bölük taburun sol cenahında bulunuyordu. Bu taarruzda düşman, ileri hatta bulunan 1.takım cephesine girmiş takım da ağır zayiata uğramış bulunuyordu. Takım komutanı bulunan Bartınlı Süleyman Çavuş elinde kalmış olan 3 manga kadar kuvvetle bu düşmanla kahramanca süngü ve bomba boğuşması yaparak siperlerine girmiş bulunan bir bölükten fazla düşmanın büyük kısmını yardım yetişmeden evvel süngüden geçirdikten sonra mütebaki kaçan düşmanı da siperlerden fırlayarak kıt'asının önünde olduğu halde takip ediyordu. Süleyman Çavuş'un soğukkanlılık ve büyük cesaretle İngilizler arasından yetişebildiği 7 ingiliz erini de ayrıca süngüleyerek yere serdiği muharebe idare yerinden tarassudla görülmüştü. Bu kahraman çavuş her türkün göğsünü kabartacak fedakarlık ve cesaret timsali olmakla beraber bölük için de bir varlık idi.

Bu vesileyle Bartınlı Süleyman Çavuş'un şahsında tüm gazi ve şehitlerimizi saygıyla, hürmetle anıyorum.



Yazarın Son Yazıları
Yorum Yaz
  • UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.